Wet meer zekerheid flexwerkers: wat verandert er voor flexibel werk?
Veel werk in de culturele en creatieve sector gebeurt met flexibele contracten. De nieuwe Wet meer zekerheid flexwerkers verandert de regels voor die contracten. Het doel is om werknemers met flexibel werk meer zekerheid te geven over hun werk en hun inkomen. Op deze pagina lees je wat er verandert, voor wie de wet geldt en waar je terecht kunt met vragen.
Belangrijk om te weten: het gaat om werknemers, niet om zzp’ers
De wet gaat over mensen die in loondienst werken met een flexibel contract. Denk aan een tijdelijk contract, een oproepcontract of werk via een uitzendbureau. Werk je als zzp’er? Dan geldt deze wet niet voor jou. De regels voor zelfstandigen lopen via een ander spoor en zijn deels nog in ontwikkeling.
Wat verandert er?
De wet verandert drie soorten flexibel werk:
- Tijdelijke contracten: de hoofdregel blijft dat je na drie jaar of na drie tijdelijke contracten bij dezelfde werkgever recht hebt op een vast contract. Wat verandert, is de periode daarna. Nu mag een werkgever je na een pauze van zes maanden opnieuw een tijdelijk contract geven. Straks moet die pauze drie jaar duren. Zo wil de overheid voorkomen dat mensen jarenlang met korte contracten blijven werken voor werk dat eigenlijk vast is. Ook vervalt de mogelijkheid om in de cao af te spreken dat er meer of langere tijdelijke contracten mogen. Voor een aantal specifieke functies, waaronder artistieke functies in de podiumkunsten, gelden aparte regels. Daarover lees je verderop meer.
- Oproepwerk: nulurencontracten mogen niet meer. Ze worden vervangen door een basiscontract. Daarin staat een minimumaantal uren waarvoor je wordt ingeroosterd en betaald. Je werkgever mag je vragen om een beperkt aantal extra uren te werken, tot maximaal 30 procent boven dat minimum. Uren daarboven mag je weigeren.
- Uitzendwerk: werk je via een uitzendbureau, dan krijg je recht op dezelfde belangrijke arbeidsvoorwaarden als collega’s die hetzelfde werk doen en rechtstreeks in dienst zijn. Ook worden de meest onzekere fasen van uitzendwerk korter, en krijg je eerder recht op een vast contract bij het uitzendbureau.
Jaarurennorm blijft mogelijk
In een deel van de culturele en creatieve sector wordt gewerkt met een jaarurennorm: een vast aantal uren per jaar, dat over het jaar ongelijk verdeeld kan worden. Deze mogelijkheid blijft bestaan, als dit in de cao is geregeld. Zo blijft er ruimte voor werk dat over het jaar sterk wisselt. Lees meer over het werken binnen een jaarurennorm in ons artikel over dit onderwerp.
Zijn er uitzonderingen?
Ja, voor een aantal situaties blijven soepeler regels gelden:
- Seizoenswerk: voor werk dat maar een deel van het jaar bestaat en maximaal negen maanden per jaar wordt gedaan, kan bij cao een kortere pauze tussen contracten gelden. Dit past vooral bij duidelijk seizoensgebonden werk, zoals een zomerfestival. Voor werk dat het hele jaar door plaatsvindt, geldt deze uitzondering meestal niet.
- Scholieren en studenten met een bijbaan: zij mogen op oproepbasis blijven werken.
- AOW-gerechtigden: ook voor hen blijven soepeler regels gelden.
Aparte regeling voor artistieke functies in de podiumkunsten
Naast de seizoensuitzondering bestaat er een aparte regeling voor functies waar tijdelijk werk hoort bij de aard van het vak: de Regeling ketenbepaling bijzondere functies. Voor de functies die daarin staan, kunnen cao-partijen afspreken dat de gewone ketenregeling niet geldt. In de culturele sector gaat het op dit moment om:
- Toneel en dans: artistieke en productie- of voorstellingsgebonden functies, zoals acteurs, dansers, regisseurs, musici, zangers, choreografen, scenografen, ontwerpers voor licht, geluid en video en dramaturgen, en daarnaast productieleiders, theatertechnici, souffleurs, kleed-, kap-, grime- en decormedewerkers, tourneebegeleiders en educatiemedewerkers;
- Orkesten: de musicus die als remplaçant werkt bij een orkest dat is aangesloten bij de Vereniging van Nederlandse Orkesten.
Cao-partijen gebruiken deze ruimte ook. Zo geldt in de Cao Toneel en Dans voor deze functies een ruimere grens dan de gewone regeling, en de Cao Muziekensembles kent voor musici en zangers een nog ruimere afspraak.
Let op: deze uitzondering geldt alleen voor de genoemde functies in toneel, dans en orkesten. Andere delen van de culturele sector, zoals musea, bibliotheken of beeldende kunst, vallen er niet onder.
Belangrijk voorbehoud: het is op dit moment nog niet volledig duidelijk hoe de Wet meer zekerheid flexwerkers op deze aparte regeling doorwerkt. Onze inschatting is dat de uitzondering voor artistieke functies blijft bestaan. De wet schrapt wél andere mogelijkheden om via de cao van de ketenregeling af te wijken, en er komt nog een herziening van alle uitzonderingen. Wij werken deze pagina bij zodra hierover meer bekend is. Voor jouw specifieke situatie raadpleeg je het beste de bij je cao betrokken vakbond of brancheorganisatie.
Wanneer gaat de wet in?
De wet gaat stap voor stap in. Het merendeel van de regels gaat in per 1 januari 2028. Het onderdeel over gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten gaat eerder in, op 31 december 2026.
Wat betekent dit voor jou?
Werk je met een flexibel contract? Dan kan deze wet je meer zekerheid geven over je uren, je rooster en je kans op een vast contract. Hoe de regels precies voor jou uitpakken, hangt af van de cao die voor jouw werk geldt.
Ben je werkgever of opdrachtgever? Werk je met oproepkrachten, tijdelijke contracten of ingehuurde krachten, dan is het goed om je contracten en je planning tegen het licht te houden. Ook hier bepaalt de cao mede wat er voor jouw organisatie verandert.
Waar vind je de volledige regels?
De volledige wettekst met alle details wordt gepubliceerd in het Staatsblad. We werken deze pagina bij als er iets verandert.
Waar kun je terecht met vragen?
Heb je een vraag over je eigen contract of je eigen situatie? Voor persoonlijk advies kun je terecht bij je vakbond of beroepsvereniging, je brancheorganisatie, of een eigen juridisch adviseur. Deze kennisbank geeft algemene uitleg en helpt je op weg, maar geeft geen advies over individuele gevallen. Wel kun je gebruik maken van onze slimme AI-chat om je op weg te helpen.
HR-taken in je functiepakket?
Ben je HR-adviseur, zakelijk leider, directeur-bestuurder of heb je een andere functie waarin je HR-taken uitvoert? Meld je aan voor het HR-netwerk van digiPACCT en maak kennis met vakgenoten uit de sector. Wissel kennis uit, meld je aan voor kennissessies en nog veel meer. Ga naar www.digiPACCT.nl en meld je kosteloos aan.
