Loondienst én zzp: waar moet je op letten?

Meerdere banen naast elkaar hebben staat ook wel bekend als multiple jobholding. Dit komt in de culturele en creatieve sector veel vaker voor dan in andere sectoren. Onderzoek van AIAS-HSI laat zien dat het aantal mensen dat dit doet tussen 2010 en 2018 fors toenam. Die groei zat volledig bij mensen die hybride werken en een baan in loondienst combineren met werk als zelfstandige. Het komt het meest voor in de podiumkunsten en bij de ondersteuning en productie daarvan, en het is kenmerkend voor starters en voor mensen die weinig verdienen met hun werk in de sector.

De redenen lopen uiteen. Werk is vaak per project of per productie georganiseerd, en een aanstelling beslaat lang niet altijd een volledige werkweek. Meerdere posities naast elkaar vullen elkaar dan aan en verkleinen de kans op een gat tussen twee projecten. Een kleine baan in loondienst kan daarbij net genoeg inkomenszekerheid en toegang tot sociale zekerheid geven om daarnaast als zelfstandige te werken.

Maar het betekent ook dat je met twee stelsels tegelijk te maken hebt, en die sluiten niet altijd op elkaar aan.

Meestal niet zomaar. Sinds de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden mag een werkgever nevenwerkzaamheden alleen verbieden als daar een objectieve reden voor is. Denk aan gezondheid en veiligheid, de arbeidstijdenwet of het vermijden van een belangenconflict.

Een beding in je contract dat alle nevenwerkzaamheden verbiedt, of dat toestemming vooraf eist zonder reden, is dus niet zomaar geldig. Vraagt je werkgever je om te stoppen met je zzp-werk, dan moet hij kunnen uitleggen waaróm.

Let op: je werkgever mag wel vragen dát je het meldt. En werk je voor een directe concurrent, dan ligt het anders. Ook een concurrentie- of relatiebeding kan je andere werkzaamheden in de weg zitten.

Over je uren in loondienst bouw je pensioen op, tenminste als je werkgever een pensioenregeling heeft. Over je zzp-inkomen niet, tenzij je dat zelf regelt. Hoe groter het aandeel zzp in je inkomen, hoe groter het gat dat daardoor ontstaat. Lees hier meer over in ons artikel Loondienst én zzp: hoe zit het met je pensioen?

Ziekte laat goed zien hoe verschillend de twee stelsels zijn. Word je ziek, dan betaalt je werkgever je loon door over je uren in loondienst. Voor je zzp-werk krijg je niets, tenzij je daar zelf iets voor hebt geregeld. Je bent dus voor een deel beschermd en voor een deel niet. Dat merk je meestal pas als je daadwerkelijk uitvalt.

Voor het zzp-deel kun je je verzekeren via een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) of aansluiten bij een broodfonds of schenkkring. Houd er rekening mee dat verzekeraars naar je totale inkomen kijken en dat je inkomen uit loondienst invloed heeft op wat je kunt verzekeren.

Denk je dat zo’n regeling niet voor jou is omdat je ook in loondienst werkt? Dat hoeft niet zo te zijn. Via de regeling Zelfverzekerd biedt Platform ACCT een tegemoetkoming in de kosten van een AOV of een broodfonds, en die staat nadrukkelijk ook open voor mensen die hybride werken.

Raak je je baan in loondienst kwijt, dan kun je recht hebben op WW over de uren die je in loondienst werkte. Je zzp-uren tellen niet mee voor de opbouw, maar ze kosten je ook niets: het UWV stelt een aantal vrijgestelde uren vast, gebaseerd op wat je gemiddeld als zelfstandige werkte in de 26 weken voordat je werkloos werd. Binnen die vrijstelling mag je gewoon doorwerken.

De valkuil zit in het uitbreiden. Ga je tijdens je WW méér uren aan je onderneming besteden dan die vrijstelling, dan worden die extra uren blijvend van je uitkering afgetrokken. Ga je later weer minder werken, dan gaat je uitkering niet omhoog.

Let daarbij op wat als uren telt. Het gaat niet alleen om je declarabele uren, maar om alle tijd die je aan je onderneming besteedt: administratie, acquisitie, reistijd en studie. Voor een musicus telt de tijd om zijn spel op peil te houden dus ook mee.

Lees hier meer over in ons artikel Kan ik als zelfstandige ook WW ontvangen?

Je inkomen uit loondienst en je winst uit onderneming geef je allebei op, maar ze worden verschillend behandeld. Over je loon is al loonheffing ingehouden; over je winst betaal je achteraf.

Een belangrijk punt voor hybride werkers is het urencriterium. Om in aanmerking te komen voor de zelfstandigenaftrek moet je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden. Daarnaast geldt het grotendeelscriterium: je moet méér tijd aan je onderneming besteden dan aan je andere werk, zoals je baan in loondienst. Juist dat tweede punt is lastig als je een flinke aanstelling hebt, want dan werk je al snel meer uren in loondienst dan in je onderneming.

Er is één uitzondering: voor starters geldt het grotendeelscriterium niet. Ben je in een van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer geweest, dan hoef je alleen aan de 1.225 uur te voldoen, en telt de verhouding met je loondienst niet mee. De 1.225 uur blijft dan wel gewoon gelden. De precieze voorwaarden vind je op de website van de Belastingdienst.

Voldoe je niet aan het urencriterium, dan betekent dat niet dat je geen ondernemer bent. Het betekent alleen dat je de zelfstandigenaftrek misloopt. Reken er dus niet op als je uren dat niet dragen.

Let op: bedragen, percentages en voorwaarden veranderen jaarlijks. Kijk voor de actuele regels op belastingdienst.nl.

Werk je bij dezelfde organisatie in loondienst én voer je er als zzp’er opdrachten uit? Dan moet je heel voorzichtig zijn. En het komt in de culturele en creatieve sector vaker voor dan je denkt. Je staat bijvoorbeeld op de loonlijst om les te geven, maar voor een aparte productie factureer je. Voor beide partijen voelt dat logisch.

Toch kijkt de Belastingdienst hier kritisch naar. Je zult dus scherp moeten zijn: doe je in je zzp-opdracht in essentie hetzelfde werk, onder dezelfde omstandigheden, dan ligt de conclusie voor de hand dat ook dat deel een dienstbetrekking is. Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst hier actief op.

Lees hier meer over op onze themapagina Zelfstandig of niet?

Per 31 december 2026 komt er een nieuw rechtsvermoeden. Werk je als zelfstandige tegen een (te) laag uurtarief, dan kun je je erop beroepen dat je eigenlijk een arbeidsovereenkomst hebt. Je opdrachtgever moet dan aannemelijk maken dat dat niet zo is. In de wet staat een tarief van 36 euro per uur, dat meestijgt met het minimumloon. Welk bedrag precies gaat gelden, wordt apart vastgesteld.

Voor hybride werkenden is dit extra relevant. Houd je je zzp-tarief laag omdat je loondienst de basis vormt, dan kom je sneller onder die grens uit dan een collega die volledig zelfstandig werkt. Wat dat rechtsvermoeden inhoudt, lees je in ons artikel Zzp’er in de cultuursector: werk je écht zelfstandig? Kom je onder die grens uit en wil je weten wat je dan moet kunnen laten zien, dan lees je verder in Een arbeidsovereenkomst opeisen: wat moet je aantonen?

Veel sociale voorzieningen waar je in loondienst automatisch recht op krijgt, moet je voor je zzp-werk zelf regelen: pensioen, verzekering tegen arbeidsongeschiktheid, een buffer voor als er geen werk is, en vakantie. Die kosten horen in je tarief te zitten.

Een veelgemaakte fout bij hybride werken is dat je je zzp-tarief laag houdt omdat je loondienst “de basis” is. Daarmee reken je jezelf arm, en je concurreert bovendien met collega’s die volledig zelfstandig zijn en die kosten wél moeten doorberekenen.

Met onze rekentool reken je een cao-loon om naar een passend freelancetarief.

Via Werktuig PPO kun je een bijdrage aanvragen voor je professionele ontwikkeling. Het maakt niet uit of je in loondienst werkt of als zelfstandige.

Via de regeling Nu voor Later biedt Platform ACCT ondersteuning bij het opbouwen van een pensioenvoorziening.