Update: hoe zit het met de controles op zzp-inhuur in 2026?
In 2025 handhaafde de Belastingdienst voor het eerst weer actief op schijnzelfstandigheid, na bijna tien jaar waarin er nauwelijks werd gecontroleerd. 2026 brengt een aantal concrete veranderingen mee die belangrijk zijn om te weten als je zzp’ers inhuurt.
Wat verandert er in 2026?
De zogenaamde ‘zachte landing’ van 2025 wordt gedeeltelijk verlengd, maar de handhaving wordt tegelijk concreter. De belangrijkste veranderingen:
- In 2026 worden geen verzuimboetes opgelegd, maar bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst wel een vergrijpboete opleggen.
- Handhaving begint met een bedrijfsbezoek. De Belastingdienst start in beginsel met een bezoek voordat er verdere stappen volgen.
- Naheffingen gaan voorlopig niet verder terug dan 1 januari 2025. Normaal kan de Belastingdienst tot vijf jaar terugkijken, maar door een ingroeimodel geldt die volledige termijn pas weer in 2030. Uitzondering: bij kwaadwillendheid of een eerdere aanwijzing die niet is opgevolgd kan de Belastingdienst verder teruggaan.
De Belastingdienst heeft dit vastgelegd in het Handhavingsplan Arbeidsrelaties 2026.
Hoe verloopt een controle in de praktijk?
Een controle begint meestal met een bedrijfsbezoek. Dat is een gesprek waarbij de Belastingdienst wil begrijpen hoe jij zzp’ers inzet: welke rollen ze vervullen, hoe de aansturing werkt, en in hoeverre ze zijn ingebed in je organisatie. De Belastingdienst kan daarbij vragen om contracten, facturen en een toelichting op je afwegingen.
Je helpt jezelf door vooraf je dossiers op orde te hebben: een korte vastlegging per opdracht met het beoogde resultaat, de manier van aansturing, de vrijheid van de zzp’er, en of vervanging mogelijk is. Dat hoeft geen uitgebreid document te zijn, een paar regels per opdracht volstaat. De uitkomst van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie kun je ook bewaren als onderbouwing.
Als de Belastingdienst na het bedrijfsbezoek verder onderzoek doet, kan dat uitmonden in een boekenonderzoek. Daarbij kan de Belastingdienst correctieverplichtingen en naheffingen opleggen, met belastingrente.
Vooroverleg als optie
Twijfel je over een specifieke opdracht of samenwerking? Je kunt bij de Belastingdienst een vooroverleg aanvragen. Dat is een formeel traject waarbij de Belastingdienst vooraf een standpunt inneemt over de kwalificatie van een arbeidsrelatie, op basis van de feiten en omstandigheden die jij aanlevert. Dat geeft meer zekerheid voordat je een opdracht aangaat.
Voor een succesvol vooroverleg heeft de Belastingdienst specifieke informatie nodig. Gebruik daarvoor de Checklist vooroverleg beoordeling arbeidsrelatie en dien vervolgens een Verzoek vooroverleg in.
Wat kun je nu doen?
De basis blijft hetzelfde als in 2025: beoordeel per opdracht of zzp-inhuur past, stuur op resultaat in plaats van aanwezigheid, en leg je afwegingen kort vast. Voor het volledige stappenplan, de beoordelingscriteria en het tooloverzicht verwijzen we naar ons artikel Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector.
Vooruitblik: wetgeving
Per 31 december 2026 komt er een nieuw rechtsvermoeden bij een (te) laag uurtarief. Dat verschuift de bewijslast in een procedure tussen jou en de werkende, maar verandert niets aan de manier waarop de Belastingdienst een arbeidsrelatie beoordeelt. Wat er precies gaat gelden, welk uurtarief daarbij hoort en wat je nu kunt voorbereiden, lees je in ons artikel Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector.
Disclaimer
Dit artikel geeft praktische uitleg en is geen juridisch advies. Regels en uitvoering kunnen wijzigen. Twijfel je over een specifieke situatie? Bespreek het met een jurist, een (loon)boekhouder of een adviseur.
Lees ook:
Veelgestelde vragen
Dat kan helpen bij organisatie en administratie, maar het lost niet alles op wat betreft schijnzelfstandigheid. Je loopt nog steeds risico, bijvoorbeeld via inlenersaansprakelijkheid: huur je mensen in via een bureau of intermediair? Dan kan de Belastingdienst jou aansprakelijk stellen als die partij loonheffingen of btw niet betaalt. Check dus altijd: wie stuurt aan, wie betaalt loonheffingen en wat staat er in het contract.
In 2026 kun je met boetes te maken krijgen, maar niet op elke manier.
-
Je krijgt in 2026 geen verzuimboete als je een fout hebt maakt. Een verzuimboete is een standaardboete. Je kunt die ook krijgen als er geen sprake is van opzet.
-
De Belastingdienst kan wel een vergrijpboete opleggen. Dat is een zwaardere boete. Die gebruikt de Belastingdienst bij bewuste fouten of bij heel slordig handelen.
Bij een bedrijfsbezoek komt de Belastingdienst langs voor een gesprek. Je bespreekt hoe je zzp’ers inzet en hoe het werk in de praktijk gaat. De Belastingdienst kan vragen om contracten, facturen en uitleg over de samenwerking.
Je helpt jezelf door vooraf je dossiers op orde te brengen: afspraken, check-uitkomst en een korte uitleg waarom je voor zzp koos.
De Belastingdienst handhaaft net als in 2025 op schijnzelfstandigheid. In 2026 start de Belastingdienst meestal met een bedrijfsbezoek. Je krijgt over 2026 geen verzuimboete, maar vergrijpboetes kunnen wel.
Wat iemand wil is niet doorslaggevend. Hoe jullie in de praktijk samenwerken bepaalt of er sprake is van loondienst. Per 31 december 2026 komt daarbij dat de werkende zich op het nieuwe rechtsvermoeden kan beroepen als het uurtarief op of onder de wettelijke tariefgrens ligt, ook als diegene aanvankelijk zelf geen dienstverband wilde.
Wil een zzp’er de opdracht niet in loondienst uitvoeren, dan heb je in principe drie keuzes:
- Pas de opdracht zo aan dat zzp echt past: meer vrijheid, minder aansturing, een duidelijk resultaat. Alleen op papier aanpassen helpt niet, het gaat om hoe er feitelijk wordt gewerkt.
- Ga in gesprek en leg uit waarom loondienst in dit geval de voorkeur heeft.
- Zie af van de opdracht als je het risico niet kunt of wilt dragen.
Meer over wat er verandert in Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector.