Update: hoe zit het met de controles op zzp-inhuur in 2026?
In 2025 handhaafde de Belastingdienst voor het eerst weer actief op schijnzelfstandigheid, na bijna tien jaar waarin er nauwelijks werd gecontroleerd. 2026 brengt een aantal concrete veranderingen mee die belangrijk zijn om te weten als je zzp’ers inhuurt.
Wat verandert er in 2026?
De zogenaamde ‘zachte landing’ van 2025 wordt gedeeltelijk verlengd, maar de handhaving wordt tegelijk concreter. De belangrijkste veranderingen:
- In 2026 worden geen verzuimboetes opgelegd, maar bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst wel een vergrijpboete opleggen.
- Handhaving begint met een bedrijfsbezoek. De Belastingdienst start in beginsel met een bezoek voordat er verdere stappen volgen.
- Naheffingen gaan voorlopig niet verder terug dan 1 januari 2025. Normaal kan de Belastingdienst tot vijf jaar terugkijken, maar door een ingroeimodel geldt die volledige termijn pas weer in 2030. Uitzondering: bij kwaadwillendheid of een eerdere aanwijzing die niet is opgevolgd kan de Belastingdienst verder teruggaan.
De Belastingdienst heeft dit vastgelegd in het Handhavingsplan Arbeidsrelaties 2026.
Hoe verloopt een controle in de praktijk?
Een controle begint meestal met een bedrijfsbezoek. Dat is een gesprek waarbij de Belastingdienst wil begrijpen hoe jij zzp’ers inzet: welke rollen ze vervullen, hoe de aansturing werkt, en in hoeverre ze zijn ingebed in je organisatie. De Belastingdienst kan daarbij vragen om contracten, facturen en een toelichting op je afwegingen.
Je helpt jezelf door vooraf je dossiers op orde te hebben: een korte vastlegging per opdracht met het beoogde resultaat, de manier van aansturing, de vrijheid van de zzp’er, en of vervanging mogelijk is. Dat hoeft geen uitgebreid document te zijn, een paar regels per opdracht volstaat. De uitkomst van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie kun je ook bewaren als onderbouwing.
Als de Belastingdienst na het bedrijfsbezoek verder onderzoek doet, kan dat uitmonden in een boekenonderzoek. Daarbij kan de Belastingdienst correctieverplichtingen en naheffingen opleggen, met belastingrente.
Vooroverleg als optie
Twijfel je over een specifieke opdracht of samenwerking? Je kunt bij de Belastingdienst een vooroverleg aanvragen. Dat is een formeel traject waarbij de Belastingdienst vooraf een standpunt inneemt over de kwalificatie van een arbeidsrelatie, op basis van de feiten en omstandigheden die jij aanlevert. Dat geeft meer zekerheid voordat je een opdracht aangaat.
Voor een succesvol vooroverleg heeft de Belastingdienst specifieke informatie nodig. Gebruik daarvoor de Checklist vooroverleg beoordeling arbeidsrelatie en dien vervolgens een Verzoek vooroverleg in.
Wat kun je nu doen?
De basis blijft hetzelfde als in 2025: beoordeel per opdracht of zzp-inhuur past, stuur op resultaat in plaats van aanwezigheid, en leg je afwegingen kort vast. Voor het volledige stappenplan, de beoordelingscriteria en het tooloverzicht verwijzen we naar ons artikel Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector.
Wil je weten of een opdracht goed in te richten is als zzp-werk, of twijfel je over een bestaande samenwerking? Via Zekere Zaak Advies kun je als opdrachtgever een voucher aanvragen voor advies, met 75% vergoeding tot €1.500.
Vooruitblik: wetgeving
Op wetgevingsgebied beweegt er het nodige. Het coalitieakkoord “Aan de slag” (januari 2026) introduceert het rechtsvermoeden van werknemerschap, gekoppeld aan een uurtarief, en kondigt de Zelfstandigenwet aan als vervanging van het huidige beoordelingskader. Concrete invoeringsdatums zijn er nog niet. Voorlopig verandert er dus niets aan hoe de Belastingdienst arbeidsrelaties beoordeelt. We houden de ontwikkelingen bij in ons artikel Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector.
Disclaimer
Dit artikel geeft praktische uitleg en is geen juridisch advies. Regels en uitvoering kunnen wijzigen. Twijfel je over een specifieke situatie? Bespreek het met een jurist, een (loon)boekhouder of een adviseur.
Lees ook:
Veelgestelde vragen
Dat kan helpen bij organisatie en administratie, maar het lost niet alles op wat betreft schijnzelfstandigheid. Je loopt nog steeds risico, bijvoorbeeld via inlenersaansprakelijkheid: huur je mensen in via een bureau of intermediair? Dan kan de Belastingdienst jou aansprakelijk stellen als die partij loonheffingen of btw niet betaalt. Check dus altijd: wie stuurt aan, wie betaalt loonheffingen en wat staat er in het contract.
In 2026 kun je met boetes te maken krijgen, maar niet op elke manier.
-
Je krijgt in 2026 geen verzuimboete als je een fout hebt maakt. Een verzuimboete is een standaardboete. Je kunt die ook krijgen als er geen sprake is van opzet.
-
De Belastingdienst kan wel een vergrijpboete opleggen. Dat is een zwaardere boete. Die gebruikt de Belastingdienst bij bewuste fouten of bij heel slordig handelen.
Bij een bedrijfsbezoek komt de Belastingdienst langs voor een gesprek. Je bespreekt hoe je zzp’ers inzet en hoe het werk in de praktijk gaat. De Belastingdienst kan vragen om contracten, facturen en uitleg over de samenwerking.
Je helpt jezelf door vooraf je dossiers op orde te brengen: afspraken, check-uitkomst en een korte uitleg waarom je voor zzp koos.
De Belastingdienst handhaaft net als in 2025 op schijnzelfstandigheid. In 2026 start de Belastingdienst meestal met een bedrijfsbezoek. Je krijgt over 2026 geen verzuimboete, maar vergrijpboetes kunnen wel.
Wat iemand wil is niet doorslaggevend. Hoe je samen werkt in de praktijk bepaalt of er sprake is van loondienst, of niet.
Als een zzp’er de opdracht niet in loondienst wil uitvoeren heb je in principe drie keuzes:
-
Pas de opdracht aan zodat zzp echt past (meer vrijheid, minder aansturing, duidelijk resultaat).
-
Ga in gesprek en leg uit waarom loondienst in dit geval de voorkeur heeft.
-
Kies ervoor om de opdracht niet aan te gaan als je het risico niet kunt of wilt dragen.