Mag je als opdrachtgever naheffingen doorschuiven naar de zzp’er?
In opdrachtovereenkomsten komt soms een clausule voor die de risico’s van naheffingen en boetes verlegt naar de opdrachtnemer. Bijvoorbeeld: “Als de Belastingdienst later oordeelt dat dit loondienst is, betaalt de opdrachtnemer alle naheffingen en boetes.” Zzp’ers vragen zich dan af of dit mag. En opdrachtgevers vragen zich af of zo’n clausule hen echt beschermt. In dit artikel leggen we het uit.
Wat is een vrijwaringsbepaling?
Met een vrijwaringsbepaling schuift de opdrachtgever het fiscale risico van een eventuele naheffing door naar de opdrachtnemer. Bij zo’n bepaling kun je twee vragen stellen: is dit wettelijk toegestaan, en is het eerlijk?
Is een vrijwaringsbepaling wettelijk toegestaan?
In beginsel geldt tussen partijen contractsvrijheid. Maar dat betekent niet dat alles zomaar mag. Een vrijwaringsbepaling is alleen geldig als aan een aantal voorwaarden is voldaan: de wederpartij moet akkoord zijn gegaan, de bepaling mag niet in strijd zijn met dwingend recht, de openbare orde of de goede zeden, en opzet of bewuste roekeloosheid mag niet worden uitgesloten.
Juist op het punt van dwingend recht wringt de schoen. Een naheffing loonheffingen bestaat uit vier componenten: loonbelasting, premies volksverzekeringen, premies werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. De premies werknemersverzekeringen en de Zvw-bijdrage mogen wettelijk niet worden verhaald op de opdrachtnemer. Dat staat in artikel 20 van de Wet financiering sociale verzekeringen (WFSV). Dit verhaalsverbod is dwingend recht en kan niet contractueel worden omzeild.
Een vrijwaringsbepaling die alle naheffingen en boetes bij de opdrachtnemer legt, is daarom in strijd met de wet en daarmee geheel of gedeeltelijk ongeldig. De overheid heeft dit ook expliciet bevestigd: clausules die in strijd zijn met dit verhaalsverbod zijn nietig en een opdrachtgever kan daar geen beroep op doen.
Wat mág dan wel worden verhaald? Alleen de loonbelasting en de premies volksverzekeringen. En dat alleen als er geen sprake is van een eindheffing door de Belastingdienst. Bij een eindheffing is de loonheffing een werkgeverslast geworden en is verhaal op de opdrachtnemer helemaal niet meer mogelijk.
Let op: verrekening met openstaande facturen
Het verrekenen van naheffingen met nog niet uitbetaalde facturen van de opdrachtnemer is in beginsel ook in strijd met dwingend recht. Dat is immers een verkapte vorm van het verhaal dat de wet verbiedt
Is het ook eerlijk?
Los van de wettelijke vraag kun je je afvragen of een vrijwaringsbepaling fair is. Opdrachtgever en opdrachtnemer hebben samen de verantwoordelijkheid om de samenwerking goed in te richten. Als de Belastingdienst oordeelt dat er toch sprake was van loondienst, is dat zelden alleen de schuld van één partij.
Zeker als er duidelijk sprake was van een gezagsverhouding, en de opdrachtnemer bij het sluiten van het contract geen enkele ruimte had om het vrijwaringsbeding te weigeren, kan zo’n bepaling als onredelijk worden bestempeld.
Een redelijker uitgangspunt is om bij een naheffing terug te vallen op wat de wet toestaat: de opdrachtnemer draagt alleen bij aan de loonbelasting en de premies volksverzekeringen, en alleen als dat in de omstandigheden van het geval redelijk is
Heeft een vrijwaringsbepaling invloed op de fiscale beoordeling?
Nee. Een verhaalsbepaling in een opdrachtovereenkomst is niet relevant voor de vraag of er sprake is van loondienst of zzp-werk. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke situatie, niet naar wat er contractueel is geregeld over de risicoverdeling.
Wat betekent dit nu, in 2026?
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op arbeidsrelaties. De kans op naheffingen is daarmee reëler geworden dan in de jaren daarvoor. Dat maakt het des te belangrijker om niet te vertrouwen op een vrijwaringsbepaling als vangnet. De enige echte bescherming is een opdracht die in de praktijk ook daadwerkelijk als zzp-werk kwalificeert.
Twijfel je over een specifieke opdracht? Via Zekere Zaak Advies kun je als opdrachtgever een voucher aanvragen voor advies, met 75% vergoeding tot €1.500.
Disclaimer
Dit artikel geeft praktische uitleg en is geen juridisch advies. Regels en uitvoering kunnen wijzigen. Twijfel je over een specifieke situatie? Bespreek het met een jurist, een (loon)boekhouder of een adviseur.
Lees ook:
Veelgestelde vragen
We krijgen deze vragen vaak van opdrachtgevers en werkenden in de culturele en creatieve sector. Je vindt hier korte antwoorden en praktische verwijzingen naar tools en regelingen.
De Belastingdienst handhaaft net als in 2025 op schijnzelfstandigheid. In 2026 start de Belastingdienst meestal met een bedrijfsbezoek. Je krijgt over 2026 geen verzuimboete, maar vergrijpboetes kunnen wel.
In 2026 kun je met boetes te maken krijgen, maar niet op elke manier.
-
Je krijgt in 2026 geen verzuimboete als je een fout hebt maakt. Een verzuimboete is een standaardboete. Je kunt die ook krijgen als er geen sprake is van opzet.
-
De Belastingdienst kan wel een vergrijpboete opleggen. Dat is een zwaardere boete. Die gebruikt de Belastingdienst bij bewuste fouten of bij heel slordig handelen.
De Belastingdienst kan correcties doen over eerdere perioden. Maar in de praktijk kijkt men meestal terug tot 1 januari 2025. Soms kan de Belastingdienst verder teruggaan, bijvoorbeeld als je een eerdere aanwijzing negeert of als er sprake is van bewust misbruik. Zorg daarom dat je vanaf 2025 je afwegingen en afspraken voor zzp-inhuur bewaart. Zie ook hoofdstuk 3.3 van het Handhavingsplan Arbeidsrelaties 2026.
Bij een bedrijfsbezoek komt de Belastingdienst langs voor een gesprek. Je bespreekt hoe je zzp’ers inzet en hoe het werk in de praktijk gaat. De Belastingdienst kan vragen om contracten, facturen en uitleg over de samenwerking.
Je helpt jezelf door vooraf je dossiers op orde te brengen: afspraken, check-uitkomst en een korte uitleg waarom je voor zzp koos.