Vooroverleg met de Belastingdienst: wat is het?
Twijfel je of een opdracht door een zzp’er kan worden gedaan, of gaat het eigenlijk om loondienst? Als opdrachtgever beoordeel je die vraag eerst samen met de opdrachtnemer. Blijft er twijfel, dan kun je de Belastingdienst vooraf om een standpunt vragen over die ene arbeidsrelatie. Dat heet vooroverleg. Je hebt dan meer zekerheid voordat de samenwerking begint, maar die zekerheid geldt alleen zolang het werk verloopt zoals je het in je verzoek hebt beschreven.
In het kort
- Vooroverleg is een verzoek aan de Belastingdienst om vooraf een standpunt te geven over één arbeidsrelatie: loondienst of een opdracht.
- De beoordeling begint bij jullie zelf, want opdrachtgever en opdrachtnemer bepalen samen of er sprake is van loondienst.
- Het standpunt van de Belastingdienst rust op de afspraken en de feiten die jij beschrijft, dus verandert er iets wezenlijks in de samenwerking, dan kan dat gevolgen hebben voor de beoordeling.
- Eén verzoek gaat over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer, dus niet over een groep freelancers of een heel type functie.
- Je stuurt een beschrijving van de arbeidsrelatie en je eigen standpunt mee, met de stukken die dat onderbouwen.
- Vul het formulier het beste samen met de opdrachtnemer in, want bij een gezamenlijk verzoek ondertekent die het ook.
- Dit verzoek gaat over de vraag of er loondienst is, en een uitkomst zonder loondienst maakt de opdrachtnemer niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting of de btw.
Wat is vooroverleg?
Vooroverleg betekent dat je de Belastingdienst vooraf vraagt om een standpunt over één specifieke arbeidsrelatie: gaat het om werk in loondienst, of kan het als opdracht door een zzp’er? Je doet dit vóór of aan het begin van een opdracht. De Belastingdienst baseert het standpunt op de afspraken en de feiten en omstandigheden die jij in je verzoek beschrijft, niet op hoe het werk later in de praktijk loopt.
Een standpunt van de Belastingdienst geeft je meer zekerheid bij het aangaan van een opdracht. Maar let op: die zekerheid geldt alleen zolang de praktijk overeenkomt met wat je in het verzoek hebt beschreven. Verandert er iets wezenlijks, dan kan dat gevolgen hebben voor de beoordeling.
Wanneer past vooroverleg?
Vooroverleg kan passen als je een concrete opdracht hebt met duidelijke afspraken, maar je toch twijfelt over de vraag: lijkt dit op loondienst of niet? Dat komt bijvoorbeeld voor bij langere opdrachten of als iemand deels meedraait in je organisatie.
Vooroverleg past minder goed als je nog veel open laat of als je verwacht dat de samenwerking tijdens de uitvoering vaak verandert van aard. Dan is het lastig om vooraf een beschrijving te maken die later nog precies klopt.
Waar let de Belastingdienst op?
De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van alle feiten en omstandigheden. In de checklist voor vooroverleg komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:
- De aard en duur van het werk.
- Wie bepaalt hoe en wanneer er gewerkt wordt.
- Hoe sterk iemand onderdeel wordt van jouw organisatie.
- Of het werk persoonlijk moet worden gedaan.
- Hoe afspraken tot stand kwamen.
- Hoe je de beloning afspreekt en uitbetaalt.
- In hoeverre de opdrachtnemer commercieel risico loopt en zich als ondernemer kan gedragen.
Hoe concreter je dit beschrijft, hoe beter de Belastingdienst kan reageren.
Wat moet je aanleveren?
Je vult het formulier “Verzoek vooroverleg beoordeling arbeidsrelatie” in en stuurt daar twee verplichte bijlagen bij:
- De beschrijving van de arbeidsrelatie: je beschrijft zo duidelijk mogelijk hoe jullie de samenwerking hebben afgesproken en hoe het werk er volgens jullie uit gaat zien.
- Je eigen standpunt: je geeft aan hoe jij de arbeidsrelatie zelf beoordeelt. Daarbij licht je toe welke punten volgens jou wijzen op loondienst en welke juist niet, waar je twijfel zit, en wat je standpunt is ondanks die twijfel.
Het helpt ook om ondersteunende documenten mee te sturen, zoals de overeenkomst van opdracht, de uitkomst van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie inclusief vragen en antwoorden, en andere documenten die je antwoorden onderbouwen.
Betrek de opdrachtnemer
De Belastingdienst raadt aan het formulier samen met de opdrachtnemer in te vullen. Samen kun je meestal het best beschrijven hoe jullie de samenwerking hebben bedoeld, en jullie beoordelen de arbeidsrelatie ook samen. Doe je het verzoek samen, dan ondertekent de opdrachtnemer het verzoek ook.
Eén verzoek, één arbeidsrelatie
Een verzoek om vooroverleg gaat altijd over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer. Je kunt dus niet met één verzoek duidelijkheid vragen voor een hele groep freelancers of een heel type functie. Let ook op wat je met dit formulier vraagt: een standpunt over de vraag of er sprake is van loondienst. Dat is de vraag die bepaalt of jij loonheffingen moet inhouden en betalen. Blijkt er geen loondienst te zijn, dan is de opdrachtnemer daarmee niet automatisch ondernemer voor de inkomstenbelasting of voor de btw. Dat zijn aparte beoordelingen.
Wat als de praktijk verandert?
Als er tijdens de uitvoering van de opdracht iets wezenlijks verandert in de samenwerking, kan dat gevolgen hebben voor het standpunt van de Belastingdienst. Denk aan meer inhoudelijke aansturing of toezicht, vaste roosters of werktijden die jij bepaalt, of taken die steeds meer het karakter krijgen van meedraaien in plaats van een afgebakend resultaat opleveren.
Verandert er veel? Dan kan het verstandig zijn om de arbeidsrelatie opnieuw te beoordelen en eventueel een nieuw verzoek voor vooroverleg te doen.
Vooroverleg in de culturele en creatieve sector
Voor de beoordeling van een arbeidsrelatie gelden hier dezelfde regels als in elke andere sector. Wat anders uitpakt, is de manier waarop het werk is georganiseerd.
Een verzoek gaat over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer. Huur je voor één productie een grote groep zelfstandigen in, bijvoorbeeld een cast, een technische ploeg of een groep docenten, dan geeft één verzoek dus geen antwoord voor die hele groep. Wil je voor meer mensen zekerheid, dan zijn dat evenzoveel verzoeken. Werk je steeds met dezelfde persoon, dan is dat wel één arbeidsrelatie, ook als het om losse opdrachten achter elkaar gaat.
Vooroverleg vraagt daarnaast om een beschrijving die vooraf al klopt. Bij een korte productie waarin repetities, uitvoeringen en invalbeurten elkaar snel opvolgen, is dat lastiger dan bij een opdracht die maanden hetzelfde blijft. En wordt een opdracht pas kort voor aanvang rondgemaakt, dan is er weinig tijd om een standpunt af te wachten.
Wetgeving in beweging
Vooroverleg gaat over de beoordeling zoals die nu geldt. Wat er verandert aan de positie van de werkende bij een laag uurtarief, en vanaf wanneer, lees je in ons artikel Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector.
Veelgestelde vragen
We krijgen deze vragen vaak van opdrachtgevers en werkenden in de culturele en creatieve sector. Je vindt hier korte antwoorden en praktische verwijzingen naar tools en regelingen.
Vooroverleg is een verzoek aan de Belastingdienst om vooraf een standpunt te geven over één concrete arbeidsrelatie: gaat het om loondienst of niet?
Als je een concrete opdracht hebt en je twijfelt of de samenwerking (deels) op loondienst lijkt. Vooral bij langere opdrachten of als iemand gaat meedraaien in je organisatie.
Vooroverleg kan je meer zekerheid geven, maar alleen als de samenwerking in de praktijk hetzelfde is als wat je in het verzoek beschrijft. Verandert de praktijk, dan kan de beoordeling ook anders uitpakken.
Het is sterk aan te raden. Samen kun je de afspraken en omstandigheden meestal het best beschrijven. Jullie zijn ook samen verantwoordelijk voor een zorgvuldige beoordeling van de arbeidsrelatie.
Nee, een verzoek gaat over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer. Werk je steeds met dezelfde persoon, dan kunnen losse opdrachten achter elkaar wel binnen die ene arbeidsrelatie vallen.
