Vooroverleg met de Belastingdienst: wat is het?

Vooroverleg betekent dat je de Belastingdienst vooraf vraagt om een standpunt over één specifieke arbeidsrelatie: gaat het om werk in loondienst, of kan het als opdracht door een zzp’er? Je doet dit vóór of aan het begin van een opdracht. De Belastingdienst baseert het standpunt op de afspraken en de feiten en omstandigheden die jij in je verzoek beschrijft, niet op hoe het werk later in de praktijk loopt.

Een standpunt van de Belastingdienst geeft je meer zekerheid bij het aangaan van een opdracht. Maar let op: die zekerheid geldt alleen zolang de praktijk overeenkomt met wat je in het verzoek hebt beschreven. Verandert er iets wezenlijks, dan kan dat gevolgen hebben voor de beoordeling.

Vooroverleg kan passen als je een concrete opdracht hebt met duidelijke afspraken, maar je toch twijfelt over de vraag: lijkt dit op loondienst of niet? Dat komt bijvoorbeeld voor bij langere opdrachten of als iemand deels meedraait in je organisatie.

Vooroverleg past minder goed als je nog veel open laat of als je verwacht dat de samenwerking tijdens de uitvoering vaak verandert van aard. Dan is het lastig om vooraf een beschrijving te maken die later nog precies klopt.

De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van alle feiten en omstandigheden. In de checklist voor vooroverleg komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod: de aard en duur van het werk, wie bepaalt hoe en wanneer er gewerkt wordt, hoe sterk iemand onderdeel wordt van jouw organisatie, of het werk persoonlijk moet worden gedaan, hoe afspraken tot stand kwamen, hoe je de beloning afspreekt en uitbetaalt, en in hoeverre de opdrachtnemer commercieel risico loopt en zich als ondernemer kan gedragen.

Hoe concreter je dit beschrijft, hoe beter de Belastingdienst kan reageren.

Je vult het formulier “Verzoek vooroverleg beoordeling arbeidsrelatie” in. Daarin zet je twee soorten informatie:

1. De beschrijving van de arbeidsrelatie: je beschrijft zo duidelijk mogelijk hoe jullie de samenwerking hebben afgesproken en hoe het werk er volgens jullie uit gaat zien.
2. Je eigen standpunt: je geeft aan hoe jij de arbeidsrelatie zelf beoordeelt. Daarbij licht je toe welke punten volgens jou wijzen op loondienst en welke juist niet, waar je twijfel zit, en wat je standpunt is ondanks die twijfel.

Het helpt ook om ondersteunende documenten mee te sturen, zoals de overeenkomst van opdracht, de uitkomst van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie inclusief vragen en antwoorden, en andere documenten die je antwoorden onderbouwen.

De Belastingdienst adviseert om de opdrachtnemer te betrekken bij het verzoek. Samen kun je meestal het best beschrijven hoe jullie de samenwerking hebben bedoeld. Bovendien zijn jullie samen verantwoordelijk voor het beoordelen van de arbeidsrelatie.

Een verzoek om vooroverleg gaat altijd over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer. Je kunt dus niet met één verzoek duidelijkheid vragen voor een hele groep freelancers of een heel type functie. Let ook op: het verzoek gaat over de vraag loondienst of niet voor de loonheffingen. Het is niet bedoeld om een oordeel te krijgen over ondernemerschap voor de inkomstenbelasting of btw.

Als er tijdens de uitvoering van de opdracht iets wezenlijks verandert in de samenwerking, kan dat gevolgen hebben voor het standpunt van de Belastingdienst. Denk aan meer inhoudelijke aansturing of toezicht, vaste roosters of werktijden die jij bepaalt, of taken die steeds meer het karakter krijgen van meedraaien in plaats van een afgebakend resultaat opleveren.

Verandert er veel? Dan kan het verstandig zijn om de arbeidsrelatie opnieuw te beoordelen en eventueel een nieuw verzoek voor vooroverleg te doen.