Personeel inlenen via een bureau: wat vraagt de Wtta van je?
Werk je met mensen die niet bij jou in dienst zijn, maar via een uitzendbureau, payrollbedrijf of detacheerder bij je werken? Bijvoorbeeld achter de bar, aan de kassa, in de zaal of bij de schoonmaak? Dan krijg je te maken met de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten, kortweg de Wtta. Die wet regelt dat bureaus die mensen uitlenen daarvoor een toelating nodig hebben. Ze legt ook jou als organisatie die mensen inleent een paar verplichtingen op.
In dit artikel lees je wanneer je inlener bent en wanneer niet, wat je vanaf welke datum moet doen en wat je je bureau nu al kunt vragen. Ook lees je wat er geldt als je zelf weleens een medewerker uitleent aan een andere organisatie.
In het kort
- De Wtta geldt voor bureaus die mensen uitlenen. Ze geldt ook voor jou, als iemand via zo’n bureau onder jouw toezicht of leiding bij je werkt.
- Uitzenden, payroll en detachering vallen eronder. Een bedrijf dat het werk met eigen mensen en eigen leiding uitvoert, zoals een cateraar of schoonmaakbedrijf, maakt jou geen inlener.
- Vanaf 1 januari 2027 leg je uiterlijk op de eerste werkdag vast via welk bureau iemand bij je werkt. Die gegevens bewaar je ten minste zeven jaar na het jaar waarin de inzet stopt.
- Vanaf 1 juli 2027 kun je in een openbaar register nagaan of een bureau is toegelaten.
- Vanaf 1 januari 2028 mag je alleen nog inlenen via een bureau dat aan de wet voldoet. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert daarop.
- Leent je bureau iemand door via een ander bureau, dan moeten alle bureaus in die keten aan de wet voldoen.
- Leen je zelf weleens een medewerker uit, dan kan de wet ook voor jou gelden.
Wat regelt de Wtta?
De Wtta wijzigt de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs, de Waadi. De kern is dat wie arbeidskrachten aan een ander uitleent, daarvoor een toelating nodig heeft. Die toelating wordt verleend door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU), de organisatie die de wet uitvoert. Een bureau moet daarvoor onder meer laten zien dat het de regels over loon, belastingen en premies naleeft. Volgens de wet zelf is het doel een gelijk speelveld tussen bureaus en de bescherming van de mensen die worden uitgeleend.
Voor jou als inlener zijn er drie data om te onthouden:
- 1 januari 2027: de wet treedt in werking. Vanaf dan leg je vast via welk bureau iemand bij je werkt.
- 1 juli 2027: volgens de NAU kun je vanaf dan in het openbare register nagaan of een bureau is toegelaten.
- 1 januari 2028: vanaf dan mag je alleen nog inlenen via een bureau dat aan de wet voldoet, en begint de Nederlandse Arbeidsinspectie met controleren.
Ben jij inlener?
Je bent inlener als iemand die niet bij jou in dienst is via een andere partij bij je werkt, onder jouw toezicht of leiding. Die andere partij krijgt daar een vergoeding voor. Toezicht of leiding houdt in dat jouw organisatie het werk aanstuurt: je bepaalt hoe het werk wordt gedaan, je stemt er doorlopend over af en je bent eindverantwoordelijk voor het resultaat.
Daaronder vallen:
- uitzenden: een uitzendbureau zet iemand bij je in;
- payroll: een payrollbedrijf is de formele werkgever, maar het bureau heeft jou en de medewerker niet bij elkaar gebracht;
- detachering: een bedrijf laat een eigen medewerker voor een periode bij jou werken.
Hoe het contract heet, maakt niet uit. Het gaat erom hoe het werk in de praktijk verloopt. Een samenwerking die op papier uitbesteding heet, maar waarbij jij de mensen aanstuurt, is uitlenen.
Het verschil zie je het best aan twee situaties die in de sector veel lijken op elkaar:
- Een barmedewerker of schoonmaker werkt via een uitzendbureau bij je, en jouw barhoofd of facilitair coördinator roostert hem in en stuurt hem aan. Dan ben je inlener.
- Een cateraar of schoonmaakbedrijf verzorgt met eigen mensen en eigen leidinggevenden de bar of de schoonmaak. Jij spreekt alleen af wat het resultaat moet zijn en geeft de medewerkers zelf geen aanwijzingen. Dan is het aanneming van werk en ben je geen inlener.
Hetzelfde geldt voor publieksservice, zoals kassa- en zaalmedewerkers: de vraag is steeds wie het werk aanstuurt.
Wanneer ben je geen inlener?
- Bij aanneming van werk
Een bedrijf voert een opdracht uit met eigen mensen onder eigen leiding, zoals hierboven beschreven. - Als je een zzp’er rechtstreeks inhuurt
Werk je bijvoorbeeld met een zelfstandige technicus die je zelf inhuurt, dan zit er geen andere partij tussen. Er wordt dan niemand aan je uitgeleend. Of die technicus echt als zelfstandige werkt, is een andere vraag. Daarover lees je meer in Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector. - Een zelfstandige die via een bemiddelaar werkt, valt niet zonder meer onder de Wtta
Werkt diegene in de praktijk niet als zelfstandige, dan kan dat anders liggen.
Let wel op bij een bedrijf dat zijn eigen medewerkers bij jou laat werken. Komt een technicus via een bedrijf dat zijn medewerkers onder jouw toezicht of leiding laat werken, dan kan de Wtta wel gelden, ook als dat bedrijf zichzelf geen uitzendbureau noemt.
Wat moet je doen?
Vastleggen, vanaf 1 januari 2027
Het bureau waarvan jij medewerkers inhuurt moet je vóór de start schriftelijk of elektronisch laten weten dat het iemand aan je uitleent. Jij legt uiterlijk op de dag dat iemand bij je begint in je eigen administratie vast welke persoon via welk bureau bij je werkt. Die gegevens bewaar je tot ten minste zeven jaar na het einde van het kalenderjaar waarin de inzet stopt.
Het bureau opzoeken in het register
In het openbare register van de NAU staan de bureaus die zijn toegelaten, een ontheffing hebben of onder de overgangsregeling vallen. Wat elke status betekent, lees je bij de NAU op toelatinguitleenmarkt.nl.
Staat een bureau niet in het register, dan kan dat twee dingen betekenen. Het bureau heeft geen toelating of ontheffing en valt niet onder de overgangsregeling. Of het bureau valt niet onder de toelatingsplicht en hoeft daarom niet in het register te staan. Weet je niet welke van de twee het is, vraag het dan na bij het bureau zelf.
Je kunt je in het register aanmelden voor meldingen, zodat je bericht krijgt als er bij een bureau iets verandert.
Vanaf 1 januari 2028
Vanaf deze datum mag je alleen nog inlenen via een bureau dat is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt. Dat zie je in het register. Een partij die niet onder de toelatingsplicht valt, mag ook zonder vermelding in het register uitlenen. Werk je toch met een bureau dat een toelating nodig heeft maar geen toelating, ontheffing of overgangsregeling heeft, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie je een boete opleggen en moet je de samenwerking stoppen.
Doorlenen
Soms leent je bureau iemand in bij een ander bureau en leent het die persoon vervolgens aan jou door. Dan moeten alle bureaus in die keten aan de wet voldoen: het bureau waar de medewerker in dienst is, en het bureau dat hem doorleent. Ga daarom na bij wie de medewerker werkelijk in dienst is. Volgens de NAU kun je dat aan de medewerker zelf vragen en de werkgever daarna opzoeken in het register. De NAU raadt aan de keten zo kort mogelijk te houden.
Als je bureau zijn toelating verliest
Wordt de toelating van je bureau geschorst of ingetrokken, dan gaat dat uiterlijk vier weken na de bekendmaking in. In die periode mogen de mensen die al bij je werken blijven, maar mag je via dat bureau niemand nieuw inlenen. Daarna mag je via dat bureau niemand meer inlenen.
Wat kun je het bureau waarmee je werkt nu al vragen?
Vraag of het bureau onder de toelatingsplicht valt. Valt het eronder, vraag dan of het een toelating of ontheffing heeft aangevraagd of onder de overgangsregeling valt. Is het antwoord nee of weet het bureau het niet, dan heb je nog tijd om iets anders te regelen voordat het inleenverbod ingaat.
Leen je zelf weleens een medewerker uit?
Laat je een eigen medewerker weleens werken bij een andere organisatie, onder hun toezicht of leiding en tegen een vergoeding? Dan kan de toelatingsplicht ook voor jou gelden. Er zijn uitzonderingen:
- Collegiale uitleen: de medewerker is bij jou in dienst voor je eigen werk, en je brengt ten hoogste de loonkosten in rekening, plus maximaal 5 procent voor de kosten van het uitlenen.
- Uitlenen binnen dezelfde groep van organisaties.
Of een uitzondering voor jouw situatie geldt, kun je nagaan met de beslisboom van de NAU op toelatinguitleenmarkt.nl. Je kunt je vraag ook aan de NAU voorleggen.
En de Wet meer zekerheid flexwerkers?
Naast de Wtta verandert ook de Wet meer zekerheid flexwerkers iets voor wie met uitzendkrachten werkt. Wat er verandert en wanneer, lees je in Wet meer zekerheid flexwerkers: wat verandert er voor flexibel werk?
Wat kun je nu doen?
De NAU heeft een checklist voor inleners op toelatinguitleenmarkt.nl. Die kan je helpen om je bureaus in kaart te brengen en je contracten en werkwijze aan te passen. Voor de culturele en creatieve sector zijn daarnaast drie punten van belang:
- Zet alle partijen op een rij via wie mensen bij je werken, ook bedrijven en bemiddelaars die zichzelf geen uitzendbureau noemen.
- Regel hoe je vanaf 1 januari 2027 vastlegt via welk bureau iemand werkt, bijvoorbeeld in je personeelsadministratie of in je inhuurproces.
- Lever de arbeidsvoorwaarden aan. Volgens de NAU ben je als inlener verantwoordelijk voor het aanleveren van de arbeidsvoorwaarden aan je bureau. Die staan vaak in de cao die voor je eigen personeel geldt. De cao-kaart geeft een overzicht van de cao’s in de sector.
Dit artikel volgt de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten, Stb. 2025, 385. Wijzigt de wet, dan leggen we dit artikel daar opnieuw naast.
