Deeltijdontslag als docent in de kunsteducatie: wat houd je over?

Twee docenten met hetzelfde vak en hetzelfde aantal uren kunnen bij deeltijdontslag met verschillende regels te maken krijgen. Dat hangt af van hun werkgever: onder welke cao die valt, en of hij zelf lid is van de werkgeversvereniging die de cao afsluit.

Je werkgever is aangesloten bij Cultuurconnectie

Je werkgever is een stichting of een andere privaatrechtelijke organisatie die onder de cao Kunsteducatie valt en lid is van Cultuurconnectie. Dat is de werkgeversvereniging die de cao Kunsteducatie afsluit. In dat geval geldt de cao Kunsteducatie volledig, inclusief de bijzondere regels voor ontslag bij leegstand.

Je werkgever valt onder de cao Kunsteducatie, maar is geen lid van Cultuurconnectie

Ook dan geldt de cao Kunsteducatie voor je. De minister heeft namelijk een groot deel van de cao algemeen verbindend verklaard. Die bepalingen gelden voor alle werkgevers in de kunsteducatie, ook als ze geen lid zijn van Cultuurconnectie. De bijzondere regels voor ontslag bij leegstand vallen daar niet onder.

Je werkt bij een gemeente of een organisatie die de cao SGO volgt

Werk je als docent, consulent of balletbegeleider in de kunstzinnige vorming bij een gemeente? Of werk je bij een organisatie die de cao SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties) volgt? Dan geldt bijlage 4 van de cao Gemeenten of van de cao SGO.

Kijk eerst in je arbeidsovereenkomst en op je loonstrook welke cao wordt genoemd. Of je werkgever lid is van Cultuurconnectie, kun je bij je werkgever navragen. Ook de ondernemingsraad kan het weten. Cultuurconnectie publiceert daarnaast een ledenlijst op haar website.

Meer uitleg over de verschillende manieren waarop een cao voor je kan gelden, lees je in Welke cao geldt voor jou?

Stel dat je contract van 20 naar 18 uur per week gaat. Je verliest dan 2 uur, oftewel 10 procent van je arbeidsduur. Heb je bij zo’n vermindering recht op een uitkering of vergoeding?

Wanneer heb je recht op WW?

Voor een WW-uitkering moet je per week ten minste 5 uur verliezen, of de helft of minder van je uren overhouden. Dat staat in artikel 16 van de Werkloosheidswet. Bij een klein contract is vooral die tweede grens van belang.

Bij een contract van 20 uur en een verlies van 2 uur kom je dus niet aan de grens. Bij een contract van 6 uur dat wordt teruggebracht naar 3 uur, houd je de helft van je uren over. Je kunt dan aan de ureneis voor WW voldoen. Ook aan de andere voorwaarden voor een WW-uitkering moet je voldoen. Welke dat zijn, lees je op de website van het UWV.

Kunnen meerdere urenverliezen bij elkaar worden opgeteld?

Gaan je uren binnen een jaar na het eerste verlies opnieuw omlaag? Dan kunnen de verschillende urenverliezen bij elkaar worden opgeteld. Zo kun je alsnog aan de urengrens voor WW voldoen. Dit staat in het Besluit nadere regeling verlies van arbeidsuren.

Daarbij gelden twee voorwaarden:

• Je moet zelf vragen om de urenverliezen bij elkaar op te tellen.
• Bij het eerste urenverlies moest je al aan de overige voorwaarden voor WW voldoen.

Wanneer krijg je een transitievergoeding?

Een vergoeding die je werkgever bij ontslag betaalt, heet een transitievergoeding. Ook bij een vermindering van je arbeidsduur kun je daar recht op hebben.

Volgens de Hoge Raad is dat zo als je arbeidsduur door omstandigheden, bijvoorbeeld omdat er om bedrijfseconomische redenen minder werk is, met ten minste 20 procent wordt verminderd, en die vermindering naar verwachting blijvend is. Dit volgt uit het arrest van 14 september 2018, ook wel het Kolom-arrest genoemd.

Het maakt daarbij niet uit of je werkgever je bestaande contract aanpast, of je hele contract beëindigt en je een nieuw, kleiner contract aanbiedt. De transitievergoeding wordt berekend over je oude loon, naar verhouding van de uren die je verliest.

Bij een vermindering van 20 naar 18 uur verlies je 10 procent van je arbeidsduur. Daarmee haal je de grens van 20 procent niet.

Is je werkgever lid van Cultuurconnectie en wil hij je contract verkleinen omdat er minder belangstelling is voor jouw lessen? Dan gelden de bijzondere regels uit de cao Kunsteducatie.

De cao spreekt in dit verband van een autonome daling. Daarmee wordt bedoeld dat er minder werk is doordat cursisten minder belangstelling hebben voor het aanbod dat jij verzorgt. Er ontstaat dan leegstand: uren waarvoor geen leerlingen meer zijn (artikel 13B:3).

De cao bevat hiervoor een aantal afspraken:

• Je werkgever kan pas een ontslagprocedure beginnen als de leegstand langer dan zes maanden structureel is. In die periode zoekt je werkgever passend werk voor je en biedt hij dat aan. Van jou wordt verwacht dat je investeert in je brede inzetbaarheid.
• Heb je een vast contract, dan moet je werkgever in beginsel eerst afscheid nemen van anderen die het werk doen dat vervalt. Pas daarna krijgt hij toestemming om jouw contract op te zeggen. Het gaat om collega’s met een tijdelijk contract, oproepkrachten, uitzendkrachten en collega’s die de AOW-leeftijd hebben bereikt (artikel 7:671a lid 5 van het Burgerlijk Wetboek).
• Je werkgever kan je voorstellen om voor de uren zonder leerlingen, of een deel daarvan, tijdelijk bij een collega-organisatie te werken binnen 45 minuten reizen. Je blijft dan in dienst bij je eigen werkgever. Zo’n detachering gaat alleen met jouw instemming, en kan het moment van je ontslag opschuiven (artikel 2:3).
• Het ontslag heeft alleen betrekking op de uren die wegvallen. Je bestaande arbeidsovereenkomst eindigt, maar je werkgever biedt je tegelijkertijd een nieuwe overeenkomst aan voor de uren die overblijven. De overige arbeidsvoorwaarden blijven gelijk.
• Kunnen jij en je werkgever de leegstand samen terugdringen, bijvoorbeeld doordat je in overleg zelf nieuw werk binnenhaalt? Dan wordt het ontslag naar verhouding kleiner.
• Je werkgever vraagt geen toestemming aan het UWV, maar aan de Sectorcommissie Ontslagvolgorde Kunsteducatie (SOK). Dit is een onafhankelijke commissie uit de sector (artikel 13B:4). Je kunt schriftelijk reageren op het verzoek en vragen om een mondelinge behandeling (bijlage 5, artikel 10).

Over de uren die je verliest, krijg je volgens de cao een transitievergoeding (artikel 13B:3 lid 4). Dat geldt ook bij een kleine korting. De grens van 20 procent uit de rechtspraak speelt hier geen rol.

Valt je werkgever alleen via de algemeenverbindendverklaring onder de cao Kunsteducatie? Dan gelden niet alle afspraken uit de cao.

De regels voor ontslag bij autonome daling en de Sectorcommissie Ontslagvolgorde Kunsteducatie zijn niet algemeen verbindend verklaard (Staatscourant 2026, 21732). Wil je werkgever je contract opzeggen, dan vraagt hij toestemming aan het UWV. Heb je een vast contract, dan moet hij ook hier in beginsel eerst afscheid nemen van collega’s met een tijdelijk contract, oproepkrachten en uitzendkrachten die het werk doen dat vervalt. Ook de termijn van zes maanden geldt dan niet op grond van de algemeenverbindendverklaring.

Drie andere bepalingen uit de cao gelden wel:

• Je werkgever kan je voorstellen om voor de uren zonder leerlingen tijdelijk bij een collega-organisatie te werken. Ook hier gaat zo’n detachering alleen met jouw instemming (artikel 2:3).
• Je werkgever kan je contract verkleinen door je bestaande contract voor alle uren te beëindigen en je tegelijkertijd een nieuw contract voor minder uren aan te bieden. De overige arbeidsvoorwaarden blijven gelijk (artikel 3:1 lid 4).
• Een eventuele wettelijke transitievergoeding wordt alleen berekend over de uren die je verliest (artikel 13A:4).

Verlies je minder dan 20 procent van je uren? Vraag dan vooraf na of je recht hebt op een vergoeding. Staat in je arbeidsovereenkomst dat de cao Kunsteducatie van toepassing is, vraag dan ook na of de regels voor ontslag bij autonome daling via je arbeidsovereenkomst voor jou gelden.

Ben je als docent, consulent of balletbegeleider in de kunstzinnige vorming in dienst van een gemeente? Dan geldt voor jou de cao Gemeenten. Werk je bij een organisatie die de cao SGO volgt, dan geldt die cao.

Beide cao’s bevatten in bijlage 4 bijzondere afspraken voor de kunstzinnige vorming. Deze bijlage vervalt op 1 april 2033 (artikel 14.16).

Een van de afspraken is een garantie-uitkering voor wie bij een klein deeltijdontslag geen WW krijgt (artikel 14.15). De regeling is bedoeld voor wie minder dan 5 uur verliest, of bij een contract van minder dan 10 uur minder dan de helft van de uren kwijtraakt.

Je kunt recht hebben op deze uitkering als:

• je werkgever je contract om bedrijfseconomische redenen heeft opgezegd;
• je in de periode vóór de opzegging voldoende hebt gewerkt en in de jaren daarvoor voldoende loon hebt ontvangen;
• je voor het urenverlies geen recht hebt op WW.

Hoe hoog de uitkering is en hoelang je die ontvangt, staat in bijlage 4. De duur hangt onder meer af van hoelang je in dienst bent.

Ontvang je een garantie-uitkering, dan moet je je inschrijven als werkzoekende bij het UWV en beschikbaar zijn voor passend werk. Kun je later voor hetzelfde urenverlies alsnog een andere uitkering krijgen, bijvoorbeeld WW, dan stopt de garantie-uitkering.

Meer over de cao Gemeenten, met de tekst van de cao, vind je op onze pagina over de cao Gemeenten. De cao SGO staat op caogemeenten.nl

Een deeltijdontslag kan op twee manieren worden geregeld. Je werkgever kan toestemming vragen aan het UWV of aan de Sectorcommissie Ontslagvolgorde Kunsteducatie en vervolgens je contract opzeggen. Een andere mogelijkheid is dat jij en je werkgever samen afspraken maken in een vaststellingsovereenkomst.

In die overeenkomst leg je schriftelijk vast dat je huidige contract eindigt en dat je een nieuw contract voor minder uren krijgt. Daarvoor is geen toestemming van het UWV of de SOK nodig. Ook de cao Kunsteducatie noemt deze mogelijkheid: je arbeidsovereenkomst kan eindigen met wederzijds goedvinden (artikel 3:1 lid 1), en de commissie oordeelt alleen als jij en je werkgever er samen niet uitkomen (artikel 13B:1 lid 2).

Een vaststellingsovereenkomst kan voor je werkgever aantrekkelijk zijn, omdat er geen ontslagprocedure nodig is. Voor jou kan de keuze gevolgen hebben:

• Is je werkgever lid van Cultuurconnectie, dan geeft de cao Kunsteducatie je bij een opzegging drie waarborgen: de zes maanden leegstand, ontslag alleen voor de uren die wegvallen, en een vergoeding over die uren. Bij een vaststellingsovereenkomst maak je daar samen met je werkgever afspraken over.
• Bij een vaststellingsovereenkomst heb je geen wettelijk recht op een transitievergoeding. Een vergoeding krijg je alleen als je die met je werkgever afspreekt.
• Bij een vaststellingsovereenkomst toetst niemand of er nog werk is, of dat je werkgever voor jouw vak anderen inzet.
• Val je onder bijlage 4 van de cao Gemeenten of de cao SGO? Dan geldt de garantie-uitkering volgens de tekst van de cao alleen na opzegging door je werkgever.
• Je hoeft een vaststellingsovereenkomst niet te tekenen. Teken je niet, dan kan je werkgever toestemming vragen aan de SOK of aan het UWV. Die beslissen alleen of je werkgever mag opzeggen, niet of je een vergoeding krijgt. Wel kan een rechter oordelen dat je een redelijk voorstel van je werkgever om je contract aan te passen had moeten aanvaarden. Heb je wel getekend, dan kun je de overeenkomst binnen veertien dagen schriftelijk ontbinden. Je hoeft daarvoor geen reden op te geven. Je werkgever moet je op dit recht wijzen in de overeenkomst. Gebeurt dat niet, dan geldt een termijn van drie weken (artikel 7:670b van het Burgerlijk Wetboek).

Vraag vóór je tekent na welke rechten je met de overeenkomst opgeeft.

Wordt je contract kleiner, of stelt je werkgever deeltijdontslag voor? Zet dan eerst deze stappen:

1. Zoek uit welke cao voor jou geldt. Kijk in je arbeidsovereenkomst en vraag na of je werkgever lid is van Cultuurconnectie. Werk je bij een gemeente of een SGO-organisatie, kijk dan welke cao van toepassing is.
2. Bereken hoeveel uren je verliest. Zet het aantal uren dat je kwijtraakt af tegen je oorspronkelijke arbeidsduur. Zo kun je nagaan of je aan de grenzen voor WW of een transitievergoeding komt.
3. Houd opeenvolgende urenverliezen bij. Verlies je binnen een jaar opnieuw uren, neem dan contact op met het UWV en vraag of de verliezen bij elkaar kunnen worden opgeteld.
4. Lees de cao-bepalingen die voor jou gelden. Op onze pagina’s over de cao Kunsteducatie en de cao Gemeenten vind je de looptijd en de tekst van de cao. De cao SGO staat op caogemeenten.nl. Een overzicht van alle cao’s in de culturele en creatieve sector vind je op de cao-kaart.
5. Vraag na wat een vaststellingsovereenkomst voor je betekent, voordat je tekent. Dat kan bijvoorbeeld bij je vakbond, als je lid bent, of bij een jurist.

Dit artikel volgt de cao Kunsteducatie, looptijd 1 april 2026 tot en met 31 december 2027, en de cao Gemeenten, looptijd 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Komt er een nieuwe cao, dan leggen we dit artikel daar opnieuw naast.