Zzp’ers inhuren in de culturele en creatieve sector

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op arbeidsrelaties. Als schijnzelfstandigheid wordt vastgesteld, kan dat leiden tot correcties en naheffingen.

Normaal kan de Belastingdienst tot vijf jaar terugkijken, maar door een ingroeimodel gaat dat voorlopig niet verder terug dan 1 januari 2025. Pas in 2030 geldt de volledige vijfjaarstermijn weer.

In 2026 worden geen verzuimboetes opgelegd, maar bij opzet of grove schuld kan de Belastingdienst wel vergrijpboetes opleggen. Handhaving begint vaak met een bedrijfsbezoek. De Belastingdienst heeft hierover een handhavingsplan gepubliceerd.

Zzp-inhuur past het best als de opdracht een aantal duidelijke kenmerken heeft: het gaat om werk met een concreet resultaat (een ontwerp, een montage, een training, een lichtplan), dat tijdelijk is (een project of productie), waarbij de zzp’er zelf bepaalt hoe het werk wordt gedaan, en het eigen ondernemersrisico draagt (geen loondoorbetaling bij ziekte, eigen verzekeringen, eigen materiaal).
Relevant is ook of de opdracht onderscheidend is ten opzichte van het reguliere werk in jouw organisatie. Laat je iemand feitelijk meedraaien als de zesde medewerker in een team van vijf, dan is dat een ander verhaal dan wanneer je een specialist inhuurt voor iets wat je vaste medewerkers niet kunnen of doen.
In de cao Nederlandse Podia is bijvoorbeeld vastgelegd dat zzp-inhuur bedoeld is voor incidenteel voorkomend werk, werkzaamheden van zeer korte duur, of werk waarvoor bijzondere competenties nodig zijn.

Het risico op schijnzelfstandigheid stijgt als de opdracht in de praktijk steeds meer op reguliere werkzaamheden gaat lijken. Let op de volgende signalen:

• Je maakt roosters en plant vaste werkdagen in.
• Je geeft dagelijks leiding of inhoudelijke instructies, net als bij eigen personeel.
• De zzp’er draait structureel mee in je team.
• De zzp’er kan zich niet laten vervangen door iemand anders.
• De opdracht loopt lang door en voelt eigenlijk als een vaste functie.

Herken je een of meer van deze signalen? Dan is het belangrijk om de samenwerking anders in te richten. Alleen het contract aanpassen is niet genoeg: het gaat om wat er in de praktijk gebeurt.

Met een vaste werkwijze kom je al een heel eind, zonder dat je daar een uitgebreid dossier voor hoeft op te bouwen.

Stap 1: breng je zzp-inhuur in kaart. Zet op een rij wie je inhuurt, waarvoor, hoe lang en wie er aanstuurt. Zo wordt snel zichtbaar welke opdrachten structureel zijn en welke echt tijdelijk. Juist die structurele opdrachten verdienen extra aandacht.

Stap 2: maak de opdracht zzp-proof. Stuur op het resultaat, niet op aanwezigheid. Geef de zzp’er ruimte in planning en werkwijze. Voorkom dat iemand als collega meedraait in je team.

Stap 3: leg je keuze kort vast. Noteer per opdracht het beoogde resultaat, de manier van aansturing (hoe vaak en door wie), de vrijheid in planning en werkwijze, of vervanging mogelijk is, en wanneer je evalueert. Een paar regels per opdracht volstaat. Bewaar dit samen met de opdrachtovereenkomst en eventuele uitkomsten van de tools hieronder.

Stap 4: evalueer tijdens het project. Plan één moment om te checken of de praktijk nog klopt met de afspraken. De dagelijkse praktijk kan ongemerkt veranderen van karakter, zeker bij langere samenwerkingen. Vroegtijdig bijsturen is makkelijker dan achteraf uitleggen.

Er zijn verschillende hulpmiddelen van de overheid die je helpen om je keuze te onderbouwen.

• Hetjuistecontract.nl is een snelle keuzehulp waarmee opdrachtgever en opdrachtnemer samen bepalen welk contract past. Het is een goede start van het gesprek.
• De Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie is een uitgebreidere vragenlijst die een indicatie geeft of een opdracht als zzp-werk of als loondienst kwalificeert.
• Modelovereenkomsten zijn beschikbaar via de Belastingdienst, zowel algemene modellen als branchespecifieke. Let op: een modelovereenkomst helpt alleen als je er ook daadwerkelijk naar werkt. Het contract op zichzelf biedt geen garantie.
• De OndernemersCheck beantwoordt een andere vraag: of iemand ondernemer is voor de inkomstenbelasting. Dat is iets anders dan de vraag of een specifieke opdracht als zzp of loondienst kwalificeert. Gebruik deze check als extra context, niet als vervanging.

• Via Oog voor Impuls, het ondersteuningsprogramma van Platform ACCT, zijn er verschillende regelingen beschikbaar speciaal voor organisaties in de culturele en creatieve sector:
  • Zekere Zaak. Wil je een opdracht omzetten naar een dienstverband? Zekere Zaak biedt een financiële bijdrage bij omzetting naar loondienst.
  • Zekere Zaak Advies. Twijfel je over de beste route? Zekere Zaak Advies is een adviesvoucher met 75% vergoeding tot €1.500 voor advies over arbeidsrelaties en werkgeverschap.
  • Kijk op oogvoorimpuls.nl voor de actuele voorwaarden en vergoedingen per regeling.
• Rekentool cao-loon naar zzp-tarief. Met deze rekentool reken je een cao-salaris om naar een zzp-tarief, in lijn met Fair Pay. Handig voor begrotingen en voor het gesprek over een eerlijk tarief.
• digiPACCT: HR-netwerk en community. Via digiPACCT kun je sparren met collega’s, ervaringen uitwisselen en sessies bijwonen.

“Bij piek of ziek mag ik toch een zzp’er inzetten?” Niet automatisch. Drukte is geen vrijbrief. Als je de zzp’er inroostert en dagelijks aanstuurt, kan de situatie al snel op loondienst lijken.

“De zzp’er die ik inhuur wil helemaal niet in loondienst.” Begrijpelijk, maar de wens van de zzp’er is niet doorslaggevend. De Belastingdienst beoordeelt de feitelijke situatie. Je hebt dan drie reële opties: de opdracht zo aanpassen dat inhuur wél klopt, een arbeidsovereenkomst aanbieden, of de samenwerking beëindigen.

“Ik schakel een bureau in, dan ben ik toch veilig?” Een tussenpartij kan nuttig zijn, maar lost niet alles op. Bij inlenersaansprakelijkheid kun je als opdrachtgever alsnog risico lopen als de uitlener niet aan zijn verplichtingen voldoet.

Werk je grensoverschrijdend? Dan gelden extra regels rond belasting en loonheffingen. Neem contact op met het Team Grensoverschrijdend Werken en Ondernemen (GWO) via 0800 – 024 12 12, of kijk op de website van de Belastingdienst voor informatie over werken over de grens.

De afgelopen jaren werkte de overheid aan nieuwe wetgeving om duidelijker vast te leggen wanneer iemand werknemer is en wanneer zzp-werk past. Het coalitieakkoord “Aan de slag” (januari 2026) heeft die koers bijgesteld. Er komen twee belangrijke wijzigingen aan.
De eerste is het rechtsvermoeden van werknemerschap. Dat betekent: werk je onder een bepaald uurtarief, dan wordt er automatisch van uitgegaan dat de zzp’er eigenlijk werknemer is. Als opdrachtgever moet je dan aantonen dat er géén sprake is van een dienstverband. De precieze tariefgrens is nog niet vastgesteld.

De tweede is de Zelfstandigenwet, die het huidige beoordelingskader moet vervangen door duidelijkere criteria en meer maatwerk per sector. Deze wet wordt gefaseerd ingevoerd. Een concreet tijdpad is er nog niet.
Wat dit praktisch betekent: er verandert voorlopig nog niets aan hoe de Belastingdienst arbeidsrelaties beoordeelt. Richt je inhuur nu al goed in op basis van de huidige praktijktoets, dan kom je straks niet voor verrassingen te staan.

De regels rondom zzp-inhuur klinken ingewikkeld, maar met een vaste werkwijze en goede afspraken kom je een heel eind. Twijfel je over een specifieke situatie? Gebruik de tools hierboven als startpunt, of vraag advies via een van de regelingen van Platform ACCT.

Dit artikel geeft praktische uitleg en is geen juridisch advies. Regels en uitvoering kunnen wijzigen. Twijfel je over een specifieke situatie? Bespreek het met een jurist, een (loon)boekhouder of een adviseur. Je kunt ook terecht bij je brancheorganisatie of vakbond.