Vooroverleg met de Belastingdienst: wat is het?
Schijnzelfstandigheid roept vaak praktische vragen op: wanneer is iemand echt een zzp’er, en wanneer lijkt het (toch) op loondienst? Als werkverlener wil je vooraf graag duidelijkheid, zeker als je langdurig samenwerkt of iemand meedraait in je organisatie. In sommige gevallen kun je daarom vooroverleg aanvragen bij de Belastingdienst. Op deze pagina leggen we uit wat dat is, wanneer het past en wat je ervoor nodig hebt.
Let op:
Vooroverleg geeft alleen zekerheid als de samenwerking in de praktijk hetzelfde is als wat je in het verzoek beschrijft. Verandert er onderweg iets (bijvoorbeeld meer aansturing, vaste roosters of iemand die steeds meer ‘meedraait’ in je organisatie)? Dan kan dat ook gevolgen hebben voor de beoordeling. Check dus regelmatig of de afspraken en de praktijk nog kloppen.
Wat is vooroverleg?
Vooroverleg betekent dat je de Belastingdienst vooraf vraagt om een standpunt over één specifieke arbeidsrelatie: gaat het om werk in loondienst, of kan het als opdracht door een zzp’er? Je doet dit vóór of aan het begin van een opdracht. De Belastingdienst baseert het standpunt op de afspraken en de feiten en omstandigheden die jij in je verzoek beschrijft. Ze kijken bij vooroverleg dus niet naar hoe het werk later in de praktijk écht loopt.
Wanneer past vooroverleg?
Vooroverleg kan passen als je een concrete opdracht hebt met duidelijke afspraken, maar je toch twijfelt over de vraag: “lijkt dit op loondienst of niet?” Dit komt bijvoorbeeld voor bij langere opdrachten of als iemand (deels) meedraait in je organisatie. Vooroverleg past minder goed als je nog veel open laat (“dat zien we later wel”) of als je verwacht dat de samenwerking onderweg vaak verandert. Dan is het lastig om vooraf een beschrijving te maken die later nog precies klopt.
Waar let de Belastingdienst op?
De Belastingdienst beoordeelt arbeidsrelaties op basis van alle feiten en omstandigheden. In de checklist voor vooroverleg noemen ze onder andere onderwerpen zoals: de aard en duur van het werk, wie bepaalt hoe en wanneer er gewerkt wordt, hoe sterk iemand onderdeel wordt van jouw organisatie, of het werk persoonlijk moet worden gedaan, hoe afspraken tot stand kwamen, hoe je de beloning afspreekt en uitbetaalt, en in hoeverre de opdrachtnemer commercieel risico loopt en zich als ondernemer kan gedragen.
Oftewel: hoe concreter je dit beschrijft, hoe beter de Belastingdienst kan reageren.
Wat moet je aanleveren?
Als je vooroverleg wilt, vul je het formulier “Verzoek vooroverleg beoordeling arbeidsrelatie” in. Daarin zet je twee soorten informatie:
-
De beschrijving van de arbeidsrelatie: je beschrijft zo duidelijk mogelijk hoe jullie de samenwerking hebben afgesproken en hoe het werk er volgens jullie uit gaat zien.
-
Je eigen standpunt: je geeft aan hoe jij de arbeidsrelatie zelf beoordeelt: is er volgens jou sprake van loondienst of niet? Daarbij help je de Belastingdienst door toe te lichten:
- welke punten volgens jou wijzen op loondienst en welke juist niet;
- waar je twijfel zit;
- wat je standpunt is, ondanks die twijfel, en waarom.
Betrek de opdrachtnemer
De Belastingdienst adviseert om de opdrachtnemer te betrekken bij het verzoek. Samen kun je meestal het best beschrijven hoe jullie de samenwerking echt hebben bedoeld. Ook zijn jullie samen verantwoordelijk voor het beoordelen van de arbeidsrelatie.
Eén verzoek gaat altijd over één persoon en één opdracht
Een verzoek om vooroverleg gaat altijd over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer. Je kunt dus niet met één verzoek meteen duidelijkheid vragen voor een hele groep freelancers of een heel type functie. Let ook op: het verzoek gaat over de vraag loondienst of niet voor de loonheffingen. Het is niet bedoeld om een oordeel te krijgen over ondernemerschap voor de inkomstenbelasting of btw.
Wat als de praktijk verandert?
Vooroverleg geeft alleen zekerheid als de praktijk overeenkomt met wat je in het verzoek hebt beschreven. Verandert er iets wezenlijks in de samenwerking? Dan kan dat gevolgen hebben voor het standpunt.
Denk aan veranderingen zoals:
-
meer (inhoudelijke) aansturing of toezicht;
-
vaste roosters of vaste werktijden die jij bepaalt;
-
taken die verschuiven richting “meedraaien” in plaats van een afgebakend resultaat.
Als er veel verandert, kan het verstandig zijn om opnieuw te kijken naar de arbeidsrelatie en eventueel een nieuw verzoek voor vooroverleg te doen.
Handige bijlagen om mee te sturen
Het helpt als je documenten meestuurt die je beschrijving ondersteunen. Denk aan de overeenkomst van opdracht of andere schriftelijke afspraken. De Belastingdienst noemt daarnaast vaak als nuttig: de uitkomst van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie, inclusief de vragen en antwoorden en documenten die je antwoorden onderbouwen.
Veelgestelde vragen
We krijgen deze vragen vaak van opdrachtgevers en werkenden in de culturele en creatieve sector. Je vindt hier korte antwoorden en praktische verwijzingen naar tools en regelingen.
Vooroverleg is een verzoek aan de Belastingdienst om vooraf een standpunt te geven over één concrete arbeidsrelatie: gaat het om loondienst of niet (voor de loonheffingen)?
Als je een concrete opdracht hebt en je twijfelt of de samenwerking (deels) op loondienst lijkt. Vooral bij langere opdrachten of als iemand gaat meedraaien in je organisatie.
Vooroverleg kan je meer zekerheid geven, maar alleen als de samenwerking in de praktijk hetzelfde is als wat je in het verzoek beschrijft. Verandert de praktijk, dan kan de beoordeling ook anders uitpakken.
Als er tijdens de opdracht meer aansturing komt, vaste roosters ontstaan of de opdrachtnemer steeds meer ‘onderdeel van het team’ wordt. Zulke veranderingen kunnen de arbeidsrelatie richting loondienst duwen.
Het is sterk aan te raden. Samen kun je de afspraken en omstandigheden meestal het best beschrijven. Jullie zijn ook samen verantwoordelijk voor een zorgvuldige beoordeling van de arbeidsrelatie.
Nee. Vooroverleg gaat altijd over één arbeidsrelatie met één opdrachtnemer.