Projecten / sociale dialoog

Richtingwijzers voor de culturele sector post-corona

Platform ACCT wil rond drie thema’s tot ‘richtingwijzers’ komen voor alternatieven die de culturele en creatieve sector na de huidige crisis zo snel mogelijk sociaal-economisch duurzamer maken. Onderzoeker en adviseur Joost Heinsius (Values of Culture & Creativity) verzamelt hiervoor momenteel input van zowel werkenden als organisaties in de sector. Het onderzoek richt zich op drie thema’s: Zelfstandigen aan het werk, Arbeid & Sociale Zekerheid en Digitalisering. De eerste resultaten worden dit najaar verwacht.

Thema 1 Zelfstandigen aan het werk
De grotendeels op instellingen gerichte generieke steunmaatregelen van de overheid blijken voor veel zelfstandigen binnen de sector niet of beperkt geschikt. Het veronderstelde trickle-down effect van instellingen naar zelfstandigen vindt nauwelijks plaats. Oproepen voor beschikbare gelden vanuit publieke fondsen zijn meestal binnen één dag volgetekend. Survey on Stage laat zien dat de situatie voor veel zelfstandigen nijpend is. Daarom is het van belang dat er naar opdrachten buiten de eigen sector gezocht wordt, met als bijkomend voordeel dat het verbeeldend en oplossend vermogen in andere delen van de samenleving meer erkenning krijgt.

We zetten stappen richting een landelijke coalitie die krachten bundelt en samenwerking faciliteert voor maatschappelijke opgaven die met verbeelding aangepakt kunnen worden: eenzaamheid in verpleeghuizen, stress bij zorgpersoneel, hulp voor ondernemers bij inrichten van de anderhalve metereconomie. Goede voorbeelden zijn Project Idols en de pas opgerichte SociaalCreatieve Raad die enkele tientallen kunstenaars en organisaties verenigt. Een aanjaagbudget van OCW is nodig voor inzet van intermediairs en zzp’ers uit de sector zoals technici en producenten.

Thema 2 Arbeid & Sociale zekerheid
De gevolgen van de crisis laten verscherpt de bedroevende sociaal-economische positie van de werkenden in de sector zien. De manier waarop de sociale zekerheid in Nederland geregeld is voor met name zelfstandigen en tijdelijke werknemers – met ongelijkheid in contractvormen – heeft de situatie verergerd. Het percentage zelfstandigen in de sector is een van de hoogste in Europa, mede door de manier waarop arbeidsrecht en sociale zekerheid hier zijn georganiseerd met als gevolg een ongelijk speelveld. Door Platform ACCT wordt dit waar mogelijk al opgepakt, in het kader van het Sociaal Arrangement, bijvoorbeeld door het project Pensioenpilot voor zzp’ers.

De belangrijkste uitgangspunten binnen dit thema zijn het creëren van een gelijk speelveld voor verschillende soorten contracten (zelfstandig, tijdelijk en vast) en het bereiken van fair pay. Voor opdrachtgevers en instellingen mag de contractvorm qua kosten niet uitmaken. De rapporten van de commissie Borstlap en het WRR-rapport Het Betere Werken dienen hierbij als leidraad, de Fair Practice Code als norm, regelingen uit het verleden en een vorm van basisinkomen als mogelijkheid. Hiervoor zijn deskundigen nodig op het gebied van sociale zekerheid. Veel benodigde veranderingen op gebied van sociale zekerheid en contractsvormen moeten op landelijk niveau opgelost worden. De vraag is welke stappen vast gezet kunnen worden in de sector.

Thema 3 Digitalisering
In zeer korte tijd is de samenleving overgeschakeld op digitale vormen van expressie, overdracht en samenwerken. We zien een enorme toename van digitaal aanbod in de culturele sector. Iedereen wil zichtbaar blijven, maar slechts zelden zit hier ook een goed verdienmodel achter. Waar fair pay bedoeld is om een einde te maken aan te veel onbetaald werk, gaat de sector nu overal onbetaald aan het werk om zich te laten zien. Dat is een tegenstrijdige beweging. Het is nog onduidelijk of online presentatievormen blijvend zijn en of makers en instellingen on- en offline op een goede manier kunnen combineren. De vraag vanuit Platform ACCT is: hoe is digitalisering te combineren met verdienmodellen en welke vormen van digitalisering kunnen bijdragen aan het versterken van het verdienvermogen van de sector? Daarbij kijken we specifiek naar zelfstandigen binnen de sector.

Contactgegevens en meer informatie:

Joost Heinsius, Values of Culture & Creativity, joost@valuesofculture.eu

Contact

Voor meer informatie Platform Arbeidsmarkt Culturele en Creatieve Toekomst kun je contact opnemen met secretaris Wim Kronemeijer via info@platformacct.nl

Meld je aan voor onze nieuwsbrief